Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hakkın şartları, tavan tutar ve formül; ardından adım adım örnek bir hesaplama.
Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, belirli koşulları sağlayan bir işçinin işten ayrılması durumunda, çalıştığı her tam yıl için işveren tarafından ödenen toplu paradır. Amacı, uzun süre emek veren çalışanın iş ilişkisi sona erdiğinde bir güvenceye sahip olmasıdır. Türkiye'de kıdem tazminatı, İş Kanunu ve ilgili mevzuatla düzenlenmiştir.
Hesaplama Formülü
Kıdem tazminatının temel mantığı basittir: çalışılan her tam yıl için, işçinin giydirilmiş brüt ücretinin 30 günlük tutarı kadar ödeme yapılır. Giydirilmiş ücret; çıplak brüt maaşa ek olarak düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye gibi yan hakların da eklendiği tutardır. Bir yıldan artan süreler için de orantılı ödeme yapılır.
Formülü şöyle özetleyebiliriz:
Kıdem Tazminatı = Giydirilmiş Günlük Brüt × 30 × Çalışılan Yıl
Tavan Tutar
Kıdem tazminatında önemli bir sınır vardır: bir yıllık kıdem için ödenecek tutar, kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Bu tavan her yıl belirli dönemlerde güncellenir. Maaşı çok yüksek olan çalışanların yıllık kıdem tazminatı, bu tavan tutarıyla sınırlanır. Bu nedenle yüksek maaşlılarda gerçek ödeme, çıplak formülün verdiğinden daha düşük olabilir.
Adım Adım Örnek
Diyelim ki bir işçi 5 yıl çalıştı ve giydirilmiş brüt aylık ücreti 40.000 TL. Hesap şöyle ilerler: aylık ücret zaten 30 günlük tutar olduğundan, her yıl için 40.000 TL ödenir. 5 yıl için brüt kıdem tazminatı 40.000 × 5 = 200.000 TL olur. Bu tutardan yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir: 200.000 × 0,00759 = 1.518 TL. Böylece net kıdem tazminatı yaklaşık 198.482 TL olur. (Tavan sınırı devreye girmediği varsayımıyla.)
Kıdem ve İhbar Tazminatı Karıştırılmasın
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı farklı haklardır. Kıdem tazminatı en az bir yıllık çalışma sonrası belirli fesih hallerinde ödenir ve gelir vergisinden istisnadır. İhbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerde ödenir ve gelir vergisine tabidir. İkisi birlikte doğabilir; ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
İlgili Hesaplama Araçları
Kendi durumunuz için kesin bir hesap yapmak isterseniz, kıdem sürenizi ve maaşınızı girerek Kıdem Tazminatı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. İşten ayrılırken doğabilecek diğer haklarınız için İhbar Tazminatı ve İşsizlik Maaşı araçlarımıza da bakmanızı öneririz. Maaşınızın net-brüt dökümü için Net Maaş Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatına ne zaman hak kazanılır?
En az bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi gerekir. İstifa genellikle bu hakkı doğurmaz.
Kıdem tazminatından hangi kesinti yapılır?
Yalnızca damga vergisi kesilir; kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; özel durumunuz için mevzuatı ve bir uzmanı esas alın.